dampen van verlangen - waar
blijven de coureurs
Miel Vanstreels
Stijn Streuvels als fietsende ramptoerist
Hij had toen geen snor maar een knevel
als een omgekeerde koersguidon.
Hij had geen automobiel maar een fiets
waarmee onze held naar de rampen van de Groote Oorlog reed.
Niemand of niets kon hem doen remmen of vertragen. Of deed hem zomaar afstappen.
Misschien alleen een onverwachte donderslag onder een heldere hemel.
Met zijn ijzeren rijwiel fietste hij om alles zèlf te zien, want hij wilde geen leugens horen en geen
verzinsels.
HULST 1 FEBRUARI 2026 WK VELDRIJDEN
MATHIEU VAN DER POEL SCHRIJFT GESCHIEDENIS
De oer-Hollandse windmolen draait triomfantelijk rondjes
in de regenzwangere lucht op deze Lage Landen Hoogdag
van bier en braadworst kwistig gekruid met het rennerszweet
dat in de hitsige supportersogen openspat.
De atleet met de fenomenale corpus-allure
van klassieke Griekse standbeelden zweeft
als een albatros over het met een joelende massa
bevolkt parcours, behendig als een oranje hinde,
met een motor die al de rest doet tegenpruttelen,
een Ferrari in een race tegen deux chevaux-tjes.
Hellingen, waterplassen, haakse bochten en afdalingen:
ze krimpen in hun open gevecht met de renner die perfect
genetisch klaargestoomd de tegenstand vernedert en
met sierlijk gekrulde letters vloeiend geschiedenis
schrijft in het met modderdruppels bespat boek
van het winters koersen langs knotwilg en sloot.
Ergens hoog in de grijze lucht krijgt Mathieu
zonder enige twijfel de zegen van Eric De Vlaeminck,
die nu haast verdwenen andere heerser in het veld.
Sic transit gloria Fiamminghi.
willie verhegghe
Masseurs
Hij wrijft ze zachtjes aan, de benen
Glijdt iets harder langs glad geschoren schenen
Even knijpen hier, even schudden daar
Aandacht geven doet wonderen, echt waar
Het hoofd zit aan het lichaam vast
Voor renners vaak een ondraaglijke last
Even schudden hier, even knijpen daar
Zo snel ben je met het hoofd niet klaar
Wrijven, kneden en masseren
Dat is allemaal te leren
Het hoofd dat moet je eens proberen
Er zijn hele slechte, en ook hele goede benen
Komt dat nou echt allemaal vanuit hun tenen?
De echte macht zit tussen de oren
Als je bij de winnaars wil behoren
Gerrie Knetemann
Glijdt iets harder langs glad geschoren schenen
Even knijpen hier, even schudden daar
Aandacht geven doet wonderen, echt waar
Het hoofd zit aan het lichaam vast
Voor renners vaak een ondraaglijke last
Even schudden hier, even knijpen daar
Zo snel ben je met het hoofd niet klaar
Wrijven, kneden en masseren
Dat is allemaal te leren
Het hoofd dat moet je eens proberen
Er zijn hele slechte, en ook hele goede benen
Komt dat nou echt allemaal vanuit hun tenen?
De echte macht zit tussen de oren
Als je bij de winnaars wil behoren
Gerrie Knetemann
De renners krijgen een musette aangereikt in Roeselare in het jaar 1938
De stad Roeselare zag zwart van het volk. Het was een zondag
en de Ronde van Vlaanderen was voor velen geen kermiskoers
maar een feestelijke lentedag.
Romain Maes hield zijn beide armen op het stuur en Pol Maes
hief zijn linkerarm hoog in de lucht om zijn musette te grijpen.
Velen staarden naar het komende peloton met Sylvère Maes.
Niemand dacht al aan de Italiaanse Duce of de Duitse kanselier.
Niemand droeg toen al een helm en een blikkerende zonnebril.
En wat werd er uit zulk een musette snel gegrepen en opgegeten?
Hendrik Carette
Esprit de Noël à Paris
wat zou ik graag het vals plat op fietsen
vol bravoure de rotonde slechten en terug
de honderdduizenden steentjes en meer negeren
nondeju, wat zal dat hard gaan
of toch eerst even van mijn deelfiets stappen
voor een moment van reflectie bij het graf
van de onbekende soldaat en wie weet een renner
wie zal het zeggen
om als ware veldheer te controleren
of de Avenue des Champs-Ėlysées naar behoren
recht is aangelegd en dan hoog op de boog
gedeukte en arrogante auto’s scannen
die toeterend extra rondjes om de kerk nabootsen
en vooral de avondlijke fietsers lof toezwaaien
die ik – 16 euro lichter – verbaal zal ondersteunen
zij zijn de helden, die roekeloos blik, sirenes
en blauwe zwaailichten negeren
wat een oase moet de Tour in al haar vezels voelen
als alleen Dior, Rolex en Dubai om aandacht vragen
Bert Struyvé
De verlamming en het einde van de wielrenner Albert Ramon (Brugge, 1920 – Eeklo, 1993)
In Waarschoot waar de automobielen niet remmen
maar door de dreven en de smalle wegen razen
werd hij aangereden en voorgoed verlamd.
maar door de dreven en de smalle wegen razen
werd hij aangereden en voorgoed verlamd.
Hij arriveerde op de meet in Eeklo in het Meetjesland.
Gods wegen zijn hard geasfalteerd en onberijdbaar.
De weg
je neemt je hart mee
naar het hoogste punt
van de Col d'Izoard
wat het bezwaart trap je
er in het dal al uit
zodat de kloof gedicht
de bochten lichter
en je aandacht bij
het uitzicht blijft
het blauw wordt ijl
en zuiver als je verder
stijgt door maanlandschap
je hijgt en huivert uit
legt een lege hand tegen
de pilaar van oude stenen
haalt koude adem
voor je keert en daalt
met zwaar verzet
je kent de weg
Het geheim van Tadej Pogacar
Hij is een soort van bergbewoner
en Sloveen; geen bange protestantse Deen
en staat al vrij snel aan de aankomst terwijl
de anderen nog moeten rijden.
en Sloveen; geen bange protestantse Deen
en staat al vrij snel aan de aankomst terwijl
de anderen nog moeten rijden.
Hij rijdt rustig tot hij het echt voelt kriebelen
en hij plots het hele peloton openrijt en achter zich laat
en alleen de beste achtervolgers hem in de verte volgen.
Hij valt niet snel van zijn fiets of van zijn hoge troon
en blijft minzaam voor iedereen
want hij blijft een eenvoudig wielerfenomeen.
Hendrik Carette
Doordraaien
kon ik maar altijd doordraaien
met mijn wielen, mijn balhoofd, mijn ketting
alle scharnieren en mijn ganse bottengestel
zo mooi en zo godallemachtig stijf
en nu op het punt van verweken, terwijl het vet glanst
olie zich vastklampt aan mijn derailleur, in verwarring
want ik wil voort, voort de wijde wereld in
een mens kan zijn rug rechten
o ja, maar ik verkies de jachthouding vanaf geboorte
zelfs als mijn banden nerveus ontspannen
hoe houd ik dit een winter vol?
blijkbaar normaal, dat ik bestoft moet blijven leunen
wanneer iemand zonder omhaal en mededogen
strandt in zijn profane boekenslaap
Bert Struyvé
DE TREK VAN EL TRACTOR
Ik ben de fiets van de vent die het peloton
ment, ik ben de Trek van Tim Declercq.
Mijn ketting staat altijd strak, mijn frame
is gemaakt voor het echt labeurwerk.
Ik ben de fiets van de ware tempobeul.
Mijn pedalen vertalen zich in kilowatt
en paardenkracht, mijn verzet zo groot
om de tegenstand klein te krijgen.
Ik ben het vehikel van El Tractor, van hij
die langs ’s Heren wegen een karrenvracht
aan coureurs achter zich aanzeult.
Ik ben het rijwiel van de toegewijde, van de
gids en de gangmaker. Van hij die altijd harder
koerst voor een ander dan voor zijn eigen.
In de herfst
met het uitzicht op de herfst
van je eerste leven, voelt de lucht steeds ijler aan
de rugwind zucht meewarig, blaast je longen vol
met iets, ja hoeveel van wat –
de tegenwind ontwikkelt zich tot medelijden
speelt zo nu en dan een deuntje voor de bühne mee
en als het mistig is, oogt je wielerbril een rare blindengeleide
je racefiets voelt het en denkt er het zijne van
wanneer je toch opnieuw de pijnscheutberg op wil stuiven
ook je fiets kreunt in retro van de ingevallen dijen
armen maken misbaren
neusvleugels geven geen extra zetje meer
het is niet dat je performance sterft zonder jou, o nee
maar er klopt iets niet, jij als prooidier voor de herfst
misschien een klapperende kettingkast én lage instap?
eureka, dát zou het kunnen zijn
Koersen in tijden van oorlog
De zomer ontplooide zich in zijn volle luie glorie
van zon en dolce far niente maar de Tour stond
bij de koersliefhebbers pur sang traditioneel
voor de deur te trappelen, voor hen die hun hart en ziel
aan het driest duwen op pedalen hebben verkocht,
een jaarlijks toneel dat door atletische sandwichmannen
in felgekleurde outfits ritueel wordt opgevoerd.
Daar sta je dan, ietwat verdwaasd gebonden
aan een koers die wielergoden heeft gecreëerd,
Coppi, Anquetil en Merckx samen in een carrousel
die dol en driftig over Alpen en Pyreneeën draait,
met de fles pastis binnen handbereik en als het moet
voor verwijfde zoete lippen een scheut St Raphaël,
het vrouwendrankje dat ooit sierlijk stond geborduurd
op de fenomenale tijdritborst van Maître Jacques.
Daar sta je dan, met je onnoemelijk grote dorst
naar het broos spektakel op twee dunne bandjes,
af en toe log gedrapeerd met puur drama
want om elke hoek en in elke afdaling loeren
de val en de dood, twee droeve compagnons
die soms vernietigend hun werk doen.
Maar in dit heidens gezegend jaar 2025 was daar
op de achtergrond de niet te bevatten gruwel
van oorlog en genocide, het duizendvoudig sterven
op slagvelden die tot in de kleinste dorpen
genadeloos hun voedingsbodem vinden:
Oekraïne en Gaza als hedendaags verlengstuk
van het eeuwenoud Homo Homini Lupus,
de goden die zich schuil hielden in
hun tot burchten omgebouwde gebedshuizen.
Die op tijd en stond werden plat gebombardeerd.
In Limburg verscheurden een paar wolven
schapen en pony’s gruwelijk aan flarden,
lokaal nieuws uitvergroot naar wereldschaal,
in Boetsja en Rafah stierven dagelijks kinderen
in de breed opengesperde muilen van bommen,
raketten en kogels terwijl Vladimir en Bibi
als pure Dracula’s in hun bloedhanden wreven.
En dit alles terwijl in het anders zo douce France
strijdende renners voor mini-slagvelden zorgden,
een beetje in de lijn van het Voetbal is oorlog waarmee
Rinus Michels zich zijn eeuwigheid verzekerde.
Daar zit je dan, voor het cinemascoop breed televisiescherm
dat Galibier en Ventoux ragfijn op je netvlies schildert:
als echte oorlogen je elke dag op datzelfde scherm
worden geserveerd is puur supportersgenot ver weg.
Neem daar nog de verstikkende suprematie van
het met een regenboog getooid Sloveens ventje bij en
je maakt kans om in een ongewone apathie weg te zinken,
monotone winnaars zijn niet of toch maar zelden welkom.
De superieure Thaddeus wordt dan nog gesponsord
door een oliestaat met vervuilende olie en bloed aan de handen
(ikzelf zou niet voor de miljoenen van zo’ n ploeg willen koersen),
in de schaduw van deze halfgod die met zijn snelle cadans
aan de verguisde grootmeester Armstrong doet denken
rijdt ook nog een Israëlisch geïnspireerde cohorte mee
waarvoor ik eveneens mijn rennersneus zou ophalen en
die een paar weken later in de heetgebakerde Vuelta
terecht met furieuze Palestijnse vlaggen werd uitgewaaid.
Met als simpel vestimentair gevolg dat de landsnaam
van de truitjes is verdwenen, een geforceerde comeback
van de lekker ouderwetse onschuld in Pilatus-stijl.
Wat ik hier ook niet uit het oog wil verliezen
is wat deze herfst nog aan koers te bieden had:
een WK dat gereden werd over stenen en asfalt
waarop tot harde korsten gestold genocide-bloed
aangevuld met een miljoen schedels te zonnen lagen.
Deze besmeurde uitstap hadden de UCI-bobo’s nooit
mogen plannen, de renners bleven beter thuis.
Maar ook dit zal de Sloveen worst wezen,
Remco gooide geen roet in zijn Rwandees eten en Tadej
volgde hij zonder tegenslagen bijna spelend zichzelf op,
de krakkemikkige kroniek van een te verwachten herhaling.
Aan dit alles dacht de dichter in de zomer van 2025
waarin hij weinig zin in onschuldig wielerdichten had,
de Tour werd gelukkig nog opgewaardeerd
met het dubbel exploot van Thymen Arensman,
de ranke Hollandse gazelle, of beter: arend
die zijn vleugels uitsloeg boven de rook en dampen
van de talrijke bosbranden op het Europees continent.
En er was verder voor het braaf Belgisch volkje nog
de goeie ouwe Wout van Aert die de bleke Sloveen
in het bruisende Montmartre het nakijken gaf,
o zalige bekroning met als hups decor de sierlijke benen
van de keurig opgestelde Moulin Rouge-danseressen
die een zwierige bloementuil van tutu-tule
in de erotisch getinte aanbieding hadden.
En ik mag ook hier mijn streekgenoot Remco niet vergeten
die in de verse herfst met twee weergaloze gouden tijdritmedailles
in zijn eerder Tour-tranendal op de verschroeiende flanken
van de Tourmalet net voor zijn opgave nog een drinkbus gaf
aan een hups jongetje dat naast hem meeholde:
de onnoemelijke traagheid van de renner versierd
met een klein maar warm altruïstisch gebaar.
Hoe zaligmakend kan een eenvoudige drinkbus zijn,
de eenmalig mooie keerzijde van vervuilend plastic.
Maar in deze tijden van oorlog en koers besluit ik
met een piëteitsvol eerbetoon aan drie Tourwinnaars
die in de Grote Oorlog zonder lauwerkrans zijn gesneuveld:
Lucien Petit-Breton, Octave Lapize en François Faber,
de gevallen reus van Colombes.
Zij rusten in vrede.
(verschenen in De Muur nr 90 van oktober 2025)
Wat wacht
je kent de weg
weet waar het steil is
en waar je veilig
door kunt trappen
je kent je kracht
en weet iets van verdelen
maar soms lukt het niet
haar aan te spreken
goed te eten, te vertrouwen
op je benen in de klim
soms speelt de wind met jou
in plaats van andersom
je weet waarom
je kent de weg en toch
ontdek je telkens
nieuwe vergezichten
word je met elke berg
wat lichter zachter leger
je weet waarheen
en wat boven op je wacht
Rondeel voor Niewiadoma
Nog over vijftig jaar wordt verteld
van Katarzyna, Grote Onbekende
in de wereld van het sprintgeweld:
liefst alleen wegspringend uit het veld
en hielen tonen aan de bende
vol geduw, getrek, gedrang en ellende.
Katarzyna, de Grote Onbekende
in de wereld wereld van het grote geld,
maar die als de besten wielrende…
Nog over vijftig jaar wordt verteld
hoe zich als Pools krijgsvrouw voorin had gemeld
Katarzyna, Bekende Onbekende!
('Niewiadoma' is vrouwelijk Pools voor 'onbekende')
Angliru
Het beest is eerder gezien.
Het moet er zijn, verscholen in
de nevel van Asturië, waar het loert
naar zijn schapen als een beer die is
teruggekeerd uit de Pyreneeën.
Kom, volg mij, hier gaan wij omhoog
maar bedenk: de tocht is lang en steil.
Kijk uit voor vallende stenen en blinde
afgronden.
Ga niet staan, je achterwiel verliest het spoor
blijf zitten, stap niet af, val niet om
je komt niet meer weg
je wordt verslonden.
Walter Godefroot
In een massaspurt zag je hem altijd,
vlak voor de finishlijn, nog eens de fiets
van onder zijn kont naar voren gooien.
Als een ultieme jump, de krachtige
klauw naar de zege, zijn prooi.
Zoals hij vaak uit het aanstormende peloton
kwam aangevlogen. Strijder op leven en dood.
En hoe hij daarna op het podium stond:
de kin op trotshoogte, die blinkende ogen.
Hij had iets van een roofvogel, Godefroot.
Drama's uit het rijke Vlaamse wielerleven
Meer dan aan de peer in de oksel van Michel Pollentier
en meer dan aan de verloren eer van Rik van Steenbergen
of de vete tussen de broers Erik en Roger de Vlaeminck
en het verraad in Ronse van Benoni Beheyt
denk ik aan Freddy Maertens en zijn machtige sprint.
Hij had veel vijanden in het nijdige wielerpeloton
en verloor dan wel al zijn geld en zijn mooie dure villa
maar hij had zijn eigen persoonlijk charisma
en was een hele tijd mijn helmloze held uit Lombardsijde
waar de zeewind de oren snijdt en de duinen verstuiven.
De berg
je hoeft niet zelf tegen een berg op te zien
om in het moderne gedrang
positie te kiezen
heel de wereld is toeschouwer
een wereld die sowieso door gewenning wegkijkt
zwenkend op het zelf getrokken lint
soms duiken er bij zonsopgang
buitenbeentjes op die witte leuzen kalken
ze beperken zich veelal tot één woord
voor de al dan niet in het zadel gekozen kopman
is een fout stuurlint het enige houvast
verder oogt alles zwart vanuit de dalen
‘daar is dan de zwarte strook’ meldt de duider
nog maar eens ten overvloede
‘hierna vlakt het af tot vals plat’
hoe doortrapt kan de werkelijkheid zijn
maar –
we krijgen hem wel klein
de berg
Remco en Cian
Als Remco en Cian straks
strijden om de zege
in een monument
of grote ronde
weet ik voor wie ik
supporteren moet,
een zus van de opa
van Cian is de weduwe
van een broer
van mijn vader,
zo simpel is het dus:
verschijnt Cian weer
eens in de media
dan denk ik
aan mijn tante Mária
Stilte, pijn en chauvinisme
-de Tour 2025-
Daar zit je dan, aan een schrijftafel die
gewend is geraakt aan de ultieme demarrages
waarmee je als eerste over de ongenadig witte meet
van een ready made wielergedicht wil flitsen,
schrijf-epo in het hoofd, in de drinkbus het godendrankje
genaamd liefde voor de koers, vive le vélo.
Maar 2025 en zijn Tour deden pijn en lieten
elke dag een ongewone leegte na die
door een gruwelijke genocide werd gevoed:
een volk wordt vakkundig uitgedund en uitgemoord
zoals een uitgeput peloton dat sneuvelt op een col
of opgeslokt wordt door een hellediep ravijn.
Een writers block werd mijn deel tot ik
op de Elyseese velden een renner zag opstaan
uit de dood en met panache de Sloveense gele heerser
op het martelende Montmartre uit zijn wiel zag fietsen,
breuken, bloed en open wonden als stigmata en
littekens van zijn moed in de huid getatoeëerd.
En ja, er was ook nog onze dubbele Olympische kampioen
die groot was in de nederlaag: net voor zijn opgave
op de flanken van de ongenadige Tourmalet gaf hij
aan een meelopend jongetje zijn drinkbus,
een warm gebaar dat nazindert op het netvlies en
meer waard is dan een ordinaire overwinning.
willie verhegghe
De allereerste op de top van de Mont Ventoux
Een groot dichter zijn en dan vallen. In de volheid der tijden.
(Nescio, Dichtertje)
(Nescio, Dichtertje)
De allereerste die als voetreiziger
en op de rug van een ezeltje
weliswaar 's nachts en samen met zijn broer
en een bediende die kale winderige berg beklom
was de sprankelende Italiaanse dichter Petrarca
een tijdgenoot van de wereldberoemde Dante
in de tijd toen er nog lang geen fietsen waren
en ook al helemaal geen vallende fietsers.
Enough is enough
Wout zus, Remco zo,
Mathieu dit, Tadeij dat
al die opmerkingen,
commentaren, analyses
alsof de slaven
van de weg zoveel
(onzin) verdienen,
de enige over wie men
een (vrouwvriendelijke)
mening mag hebben
is Trine
Ode aan Ben Healy
Hij is een baroudeur of een knokker.
Hij is een Britse coureur van Ierse afkomst.
Een piepjonge renner met een zwarte baard
en wacht niet op het trage peloton.
Hij wacht niet, hij rijdt stampend
naar de top van een col
of naar de eindmeet van een warme etappedag.
Dag Remco, dag Jonas en dag Tadej...
Hij zweeft al in de wolken van de Tour.
Clermont
De kopgroep en niet veel later
op de wielen gevolgd het peloton
rijden onder een poorthuis in Clermont
- de mooiste plek in Wallonië, met de abdij
van Val Dieu, gesticht in 1216 -
al die dorpen en stadjes die je aan de
binnenkant van je hart vast wil plakken,
prentkaarten die het wielrennen verheffen
tot cultureel erfgoed, kerken die al of niet
bestaande heiligen tot ereburger maakte
kasteel ruïnes, kerkhofmuren, huizen
opgetrokken om bewoonbaarheid te bieden
hier leidt de sport tot architecturale kunst
en dan plots een witte streep getrokken
tussen twee rijen handenklappers
met geduld, op zes kilometers een
ontsnapping door een waaghals
achtervolgers rekenen hem weer in-
klinkt dat niet verdacht veel
als een scène uit een politiefilm?
HET KAAKSBEEN EN DE LEVER VAN MERCKX IN ZIJN INVALIDE TOUR VAN 1975
Fietsen op zondag
1975: de eeuw kantelde naar zijn vierde kwartaal,
de morbide geur van twee wereldoorlogen werd nog
opgehoest uit de overgebleven oudstrijderslongen en
leefde steriel verder in het eervol standbeeldbrons
waarin de waanzin van ontelbare gevechten lag gestold.
Ikzelf, dichter met de schwung van een dolle jonge vader en
de diepe liefde voor een vrouw die ik nu nog steeds bemin,
sloofde me tijdens de zaterdagen uit om een hoevetje
te restaureren dat meer op instorten stond dan dat het
aan een gezond herstel en verrijzenis deed denken.
De zondagvoormiddag was dan weer heilig voor de fiets,
samen met wilde gezellen stormde ik door de landschappen
van de Vlaamse Ardennen en het Pajottenland,
bekend voor hun grijze kasseien en kloterige hellingen.
De wereld en het leven konden voor mij niet stuk,
ik koesterde én terroriseerde een lila-kleurige Thompson,
mijn eerste koersfiets die ik met mijn schaarse centjes
bij Charel op de Denderleeuwse Voetweg had gekocht:
Charel Van den Borre was een al wat oudere fietsenmaker
met gouden reparatievingers in een veel te kleine winkel.
Het geliefde fietsje rust nu al decennia uit op mijn zolder ,
de lederen voetriempjes als anachronisme pur sang,
achteraan de magere vijf kroontjes maal twee,
een afgeleefd vehikel dat compleet temps passé is,
jonge rennertjes van vandaag zouden er gegarandeerd
hautain hun verwende neusjes voor ophalen
in deze tijden van gesofistikeerde fietscomputers en
ander blits materiaal op weg naar hoogst onzekere roem.
De blauwe Superia van Rik Van Looy
Tot in de beginjaren ’70 bleef ik stil hopen
om nog wielrenner te worden, een verlangen
dat met twee kleine kinderen niet realistisch was
want er moest brood op de plank komen,
dromen was me gegund maar zonder uitzicht
op koersen in een in heftige kleuren gehuld peloton.
Wie weet dacht ik toen niet vaak aan wat de stille Nescio
uit zijn obscuur stomend brein ooit zo ontluisterend
op papier had gezet: “ Waarom heeft God
ook een mensch tot dichtertje gemaakt ?”
Ach ja, gedurende een paar weken in de zomer van 1971
was ik de fiere gebruiker van een felblauwe Superia waarmee
ooit Keizer Rik Van Looy Europese wegen had gegeseld,
een sacraal stukje staal versterkt met Campagnolo-onderdelen
-van Shimano-afkooksels was toen nog geen sprake-,
ik kreeg de diepblauwe relikwie uitgeleend van Herman Sorgeloos,
broer van Edgard, jarenlang de super-luitenant van Van Looy.
Met dit historisch fietsje zou ik flink ontgoocheld tweede eindigen
in een artiestenwielercriterium waaraan ook Hugo Raes en Paul Snoek
– twee toppers van het toenmalig Vlaams letterenpeloton- deelnamen.
Mocht ik die fiets nu nog bezitten zou hij als een stalen Van Gogh
in mijn leefkamer aan het nederig plafond hangen,
koersfietsen die van onder wielerberoemde konten komen
zijn dure stukjes antiek, in mijn garage hangt zo ‘n exemplaar,
een bloedrode Time van Richard Virenque die er wellicht nog doping
mee van zich heeft afgefietst maar nu in la douce France
op handen wordt gedragen wegens Tour-klauterkoning en
bezitter van een kleerkast met gekke onesthetische bolletjestruien.
Intussen is recent ook de Keizer van Herentals dood en verdwenen,
tot stof en as verbrand of stijf eeuwig rustend in een kist,
de verzepende dijen en kuiten, de scherper wordende neus.
O ongenadige tand des tijds die alles vermaalt en vernietigt,
ook de grote kampioenen die soms eindigen als borstbeelden
op dorpspleinen maar meestal haast allemaal achter
de coulissen van het groot vergeten verdwenen zijn.
Merckx op weg naar zesde Tourzege
In 1975 had ik noodgedwongen leren leven met de koersende lookalike
van Elvis Presley: bakkenbaardenkampioen Merckx die bijna
10 jaar lang als een machtige pletwals door het peloton raasde,
met een onstilbare zegehonger, een imposante reeks Rondes en
klassiekers op zijn palmares, slokop pur sang die vooral
op vlees was belust, een slokkerige kannibaal hors concours.
Ik supporterde mijn jeugd lang voor die andere reus, Rik Van Looy,
Eddy werd dus de onverbiddelijke opruimer van mijn idolatrie.
In Frankrijk raakten ze op hem uitgekeken en werden
in duistere kapellen en kerken driftig kaarsen gebrand
om hem geen alom verwachte zesde Tourzege te zien behalen,
dat cijfer was not done na het kwintet van Monsieur Chrono:
maître Jacques Anquetil mocht en zou niet overtroffen worden.
In het voorjaar was er voor Merckx geen vuiltje aan de lucht,
in de lente vulde hij zijn reeds fors palmares aan met
-hou je vast- zeges in San Remo, Amstel, Ronde van Vlaanderen en
Luik-Bastenaken-Luik, een vierluik waaraan de zo bejubelde Pogacar
dit voorjaar met twee topkoersen een Sloveens duimpje mag zuigen.
In de Tour zou de alleenheerser van Meensel-Kiezegem wel
de kroon op het werk zetten, bijna niemand twijfelde
aan zijn zesde zege waarmee hij als de unieke gigant
boven het tegenspartelend peloton dwergen zou uitstijgen,
op eenzame hoogte de koersende evenknie van de ‘Aigle Noir’
gezongen door de hemelse chansonnière Barbara.
Van lever tot kaaksbeen
De wereld draaide naast het verwachte Tourrecord wild verder:
het duister hart van tiran Franco viel stil, de gruwel Pol Pot liet
in Cambodja zijn Rode Khmers los op miljoenen schedels,
de Amerikanen verlieten met hun Stars and Stripes-staarten
tussen de benen Saigon en dumpten er hun laatste doden.
Dichtbij, in Charleroi, won de jonge playboy Francesco Moser
de Tourproloog, Merckx zou een week later in Merlin-Plage
heersen in de tijdrit en geel om de schouders krijgen.
Een jaar eerder had de Belgische wielergod nog de maat genomen
van de eeuwige tweede, de onverslijtbare Raymond Poulidor
die in Parijs op meer dan acht minuten volgde.
Na de vier gewonnen klassiekers zou Eddy de zesde Tourzege
als een rijpe gele vrucht in de schoot geworpen krijgen
maar er zaten een paar valse adders onder het gras
met als top van de onverwachte giftige spiraal de rit
naar de Puy de Dôme waarin een zekere Nello Breton
de Kannibaal in de ultieme klimkilometer een slag
in de lever toediende: Merckx kromp ineen van de pijn,
de dader zei dat hij door het supporterstumult
uit evenwicht was gebracht; Eddy hield er na een klacht
één schamele Franse Franc morele schadevergoeding aan over en
zou in deze Tour van de neergang nog een gebroken kaaksbeen
oplopen en puur op karakter in Parijs nog tweede eindigen.
Na Bernard Thévenet, de haastig klaargestoomde
nieuwe chouchou van het chauvinistisch Molière-volkje
dat luid in alle voorhanden zijnde handen klapte.
Wat tot over de Belgische grens hoorbaar was.
Het land van Kuifje, Brel en pralines sleepte
met Rik Van Linden nog de groene trui binnen,
de absolute berggeit Lucien Van Impe kroonde zich
in Parijs voor de derde keer met de bollentrui.
Nederland eindigde met een kwartet ritwinnaars:
Cees Priem, Joop Zoetemelk, Gerrie Knetemann en
Amsterdammer Theo Smit die in Frisol-Gazelle-trui
zelfs twee maal de handen uitbundig zegevierend
in de kolkende en kokende Frans lucht mocht steken.
Theo die nu niet meer over de lippen gaat.
Piëteitsvol postscriptum
De deze lente overleden Brit Barry Hoban won
in 1975 de rit naar Bordeaux, zijn stiefdochter Joanne
vertelde me ingetogen dat het zijn wens was om
boven Franse wijngaarden te worden uitgestrooid,
een stofferig symbolische einde van een renner
die vooral in Franse ploegen actief was geweest en
prat ging op zijn Tourritzeges en in de Gent-Wevelgem van 1974
waar hij Roger de Vlaeminck en Merckx klopte in de spurt.
Laat me hier nederig een hommage brengen
aan deze warme en vriendelijke man en klasse-renner die me
een paar jaren terug in de koelte van zijn huis in Wales
over zijn op de flanken van de Ventoux gesneuvelde
vriend Simpson vertelde, hij reikte me daarbij
de gouden WK-medaille van Tom aan terwijl zijn vrouw Helen,
-de grote wielerweduwe-, goedkeurend toekeek.
Merckx moest in de Tour van 1970 op dezelfde Ventoux
na een helse rit aan de zuurstoffles en wordt straks 80.
(uit ts De Muur nr 89 Amsterdam juni 2025)
Tour d'Eddy
Die magische zomer van 69
heette mijn nonkel Edward plots Eddy
Tante sliep toen onder gele lakens
Maar het sprookje kreeg een staart
Grootmoeder maakte misbaar
zo waren ze niet getrouwd
Dus Eddy werd weer Ward
In die stralende zomer van 98
kreeg ik eindelijk wielerbloed
Mijn broer die nog had beklommen
de Mont Ventoux en Ganzenberg
druppelde mij in merg en been
Ik droomde van mijn eerste Ronde
had al kaartjes laten drukken
met daarop EDDY LEEFT
In deze zomer van het verlorene
(mijn lieve tante rust in vrede)
kom ik tot de ontdekking
De eeuwige Eddy heeft geen naam
Het geel zoekt telkens weer een lijf
trekt zich de lakens boven ‘t hoofd
houdt acht seconden lang de adem in
En o, de nekslag van het tussenpunt.
JENNO BERCKMOES IN DURBUY
België en zijn Tour kreunen onder de hitte,
ook Durbuy -het veredeld Blankenberge van de Ardennen-
snakt naar adem en zoekt verkoeling in de Ourthe,
alleen renners werken ook al klimt Celsius steil omhoog,
zij koersen zich het pleuris onder het verhit gejoel
waarmee supporters hen naar de eindmeet schreeuwen.
Een joviale jonge man wint, bijna een jongen nog
die de rijke krachten van zijn jeugd finaal etaleert
op een helling die aan Hoei en Geraardsbergen denken doet,
ver weg jubelt thuishaven St Lievens Houtem.
Jenno triomfeert met overdadige panache,
tranen rollen in een koppelrit met zweetparels
over zijn gezicht dat blinkt en schittert in de zon.
Met snel naast en rond hem het kussend liefje,
beelden die natrillen op elk romantisch netvlies.
Dit is wat koers zo schoon maakt:
de natuurlijke emoties van een jongen op weg
naar nog meer Michelinsterren op zijn palmares
dat zich met een rijkgevulde tafel begint te meten.
Het zwembad snakt naar adem wanneer de Lottotruien
van Alec en Jenno het water rood doen kleuren,
een Tabasco-pigment op de voorbije hete dagschotel.
.webp)
Groot
Ze zijn geweldenaars, buiten de proporties,
grootheden van de hedendaagse wielersport.
De één gaat het duel der giganten aan
met Tadej Pogačar, de ander vecht met Jonas
Vingegaard, ze zijn de toppers, op de toppen
van hun kunnen reduceren zij een volledig
peloton tot kleine jongens. Hun titanenstrijd
is mega, legendarisch, zij zijn Goliath en
Gogmagog, Orion en Hrungnir, enorm en
bovenmenselijk in hun prestaties, reuzen van
de regelmaat, hun kracht en hun souplesse
en hun koersinzicht zijn kolossaal, van
onderaf bezien verdienen zij louter adoratie,
de aller , allergrootsten van hun generatie.
Uit Tête de la Course, verschijnt binnenkort)
Mijn laatste voorspelling
De winnaar van de komende Ronde van Frankrijk
zal een koele Deen zijn
of een sterkere sluwere Sloveen
gevolgd op verre afstand
of minstens minuten en minuten
door the best of the rest.
TOT STOF VERGANE GLIMLACH
-bij de dood van Ludo Dierckxsens-
Zou zijn kamer- en kaak-brede glimlach zich echt
in een saaie en stijlloze urne hebben laten kooien ?
Zo denk ik nu Ludo aan zijn laatste rit begonnen is,
hij die zijn ganse leven lang de mensen altijd en overal
gelukkig wilde maken, tot de dag waarop een benefietrit
zijn groot hart ongenadig stil deed vallen.
En met dat hart zijn fiets, zijn leven.
Ik zie nog hoe hij op een koude winteravond
in koersstad Geraardsbergen aandachtig naar me luisterde,
poëzie was niet meteen zijn ding maar het boeide hem
hoe niet alleen in kranten over hem geschreven werd,
mijn lofzang op zijn dolle en bloedhete kampioenenrace
een paar jaar eerder in de schaduw van de Muur verwarmde
in het kleine oude zaaltje moeiteloos hem en het publiek.
Wat later staan we beiden met Guido Belcanto
- onvoorwaardelijke koersfanaat en Pantani-freak-
vol overgave te poseren voor wat nu geschiedenis is:
Guido kijkt ernstig, Ludo en ik duelleren om de breedste glimlach.
Rust zacht nu, kampioen, lach de eeuwigheid tegemoet.
Ludo Dierckxsens
Het is Vlaamse kermis, het is feest
als Ludo nog maar een keer demarreert.
Loyaal aan streven en aan strijd is hij
de baroudeur die de wielerharten verblijdt.
Nooit in te tomen wil hij altijd en overal door-
stomen. Om, vertrouwend op zijn derde adem,
finaal en geheel ouderwets kapot te gaan.
Vaak onbezonnen, en dus zelden gewonnen,
oogstte hij toch maar mooi het meeste
applaus, heeft hij de Prijs voor het Zwoegen
en het Eerlijke Zweet behaald. Zie maar,
onder die pet op zijn kale knikker, hoe hij
straalt. De smile breder dan zijn kaken,
een knuffelbeer in wielershirt.
Uit ‘Het perfecte Verzet’ (Pinguin Productions, 2006).
Einde van een tijdperk
Ogenschijnlijk vol valse adrenaline
schoot de wielrenner in een stress
uit zijn toeclips een trage grimas over
zijn verfomfaaide gezicht alsof hij liefde
zocht in een sloot naast zich
tranen persten te weinig water naar
traanbuizen om zijn verdriet serieus
te nemen behalve het kalf naast de koe
dat als een versteend monumentje
langs zijn flanken stond vervolgens weg
drentelde in een poging te begrijpen
waarom de zeemleren broek
van de renner in flarden aan de dikke dijen
hing relikwie van verloren hoop en razernij
botte pech en sfeerloze anonieme eenzaamheid
hij was verliezer van het leven in een beperkte wereld
die hem insnoerde in liefdeloosheid en eenzaamheid
de druppel die de zware zinken emmer voorgoed had doen overlopen
Giro 2025 Killed by a bee sting
Een vrachtwagenongeluk waarbij miljoenen honingbijen zijn vrijgekomen, heeft geleid tot waarschuwingen in het noordwesten van de Verenigde Staten. De politie heeft mensen opgeroepen het gebied met de zwermen insecten te vermijden.
‘250 miljoen bijen zijn nu los’, schreef de sheriff van Whatcom County op Facebook. ‘Vermijd het gebied vanwege de kans op ontsnappende bijen en zwermen.’
Wegen in de regio, die aan de grens met Canada ligt en op slechts 48 kilometer van Vancouver, zijn afgesloten. Zo’n 25 imkers helpen met het laten terugkeren van de bijen.
2 bijen van Team Honey Lease a Hive
zijn gespot op de Colle delle Finestre
in de finale van de koninginnenrit.
Giro 2025 Je weet nooit
Je weet nooit of vriendschap
je de berg op helpt
Isaac en Giulio dollen met elkaar
delen vuistjes
Vandaag de achtbaan?
Of de drieste stierencarrousel?
Het is de morgen
van de blije vogeltjes
de trillers in de binnentuin
Een adelaar hangt al
aan de zon
Het is goed een deel te zijn
van een verhaal
Er is nog tijd voor koffie
Giro 2025 Forza Fortunato
De stenen zijn tijd
die je nog kunt ontginnen
lapis lazuli
Er zijn heilige dorpen
Er is een rode stad
met rode zuilengangen
Je kindertijd begint pas
wanneer je de huizen verlaat
en de heuvels beklimt
Er is het ridderspoor
Er is het duizendschoon
De hemel is een blauwe spiegel
Je hebt geluk
Je draagt een blauwe trui.
Giro 2025 Paso doble
Gelukkig als de stieren
in de straten van Pamplona
op het feest van San Firmin
Torito danst de paso doble
stier en matador vechten
in één overmoedig lijf
terwijl een oma op haar balkonnetje
de was te drogen hangt
witgoed roze kleurt
uitkijkt op het dorpsplein.
Giro 2025 Vogeltje-op-de-kruk
Eigenlijk zou de renner moeten winnen
die het allermeest van bloemen houdt
Vogeltje-op-de-kruk schudt
lila-roze bloemen
maar het leven is niet altijd eerlijk
op gladde wegen
in een te scherpe bocht
Het houdt op met zachtjes regenen
Bleek bosvogeltje duikt
in paarse klaver.
Giro 2025 San Valentino
Drieduizend jaar feesten met de dood
maakt je veel sterker in het leven
Doodscultuur wordt Mexicanen
van bij de geboorte bijgebracht
De dood is suikerzoet en eetbaar
Er zijn suikerschedels
in wel duizend schitterend kleuren
Er is het heimwee
naar ongekende roze hoogten
Isaac Del Toro zoekt zichzelf
in de beklimming
van het onvoltooide
Een lieflijk skelet vecht met San Valentino
zoekt dijbeen, hartspier, polsslag.
Giro 2025 Een rustdag vraagt om goede wijn
De kurkeik, de lage zich uitspreidende
met dikke gedraaide takken
wordt heel langzaam volwassen
Hoe vaak moet je draaien met de wind
om het kind zijn te verliezen?
Hoeveel fraaie namen kan je geven aan de wind?
Bokkenpruikwind
Coiffure de l’est
Coiffure occidentale
Grote Onruststoker
Flierefluiter, Pierewaaier, Tureluur
De kurkeik kan voor het eerst worden ontschorst
nadat hij ongeveer twintig winters heeft gedeeld
met wijnhandelaars en stierenvechters
Isaac Del Toro is 21 jaar
De kurk is uit de fles
De kurkeik kan gemakkelijk 250 jaar worden
Hij ontwikkelt een enorme kroon.
